Türkiye'de kurulan sermaye şirketlerinin büyük çoğunluğu limited ya da anonim şirkettir. Kuruluş aşamasında yapılan tercih, yıllar sonra bir ortağın ayrılması, yatırımcı alınması ya da kamu borcu doğması hâlinde kendini gösterir. Bu yüzden karar, yalnızca kuruluş maliyetine bakılarak verilmemelidir.
Temel farklar
- Asgari sermaye.: Limited şirket için asgari esas sermaye 50.000 TL, anonim şirket için 250.000 TL'dir. Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi 500.000 TL'dir.
- Ortakların kamu borçlarından sorumluluğu.: Limited şirket ortakları, şirketten tahsil edilemeyen vergi ve sigorta primi gibi kamu alacaklarından sermaye payları oranında doğrudan sorumludur. Anonim şirkette bu sorumluluk pay sahiplerine değil, yönetim kurulu üyelerine yönelir.
- Pay devri.: Limited şirkette pay devri noter onaylı sözleşme, genel kurul onayı ve ticaret siciline tescil gerektirir. Anonim şirkette nama yazılı paylar kural olarak ciro ve teslimle devredilir; devir çok daha pratiktir.
- Yönetim.: Limited şirket müdür veya müdürler kurulu, anonim şirket yönetim kurulu tarafından yönetilir. Anonim şirkette bağımsız denetim ve yatırımcı ilişkileri için daha gelişmiş bir yapı vardır.
Hangisi kime uygun?
- Küçük ölçekli, az ortaklı ve pay devri sık olmayan işler için limited şirket yeterli ve daha ekonomiktir.
- Yatırımcı almayı, ortak yapısını sık değiştirmeyi ya da büyümeyi planlayan girişimler için anonim şirket avantaj sağlar.
- Kamu borcu riski yüksek sektörlerde ortakların kişisel malvarlığını korumak açısından anonim şirket daha güvenlidir.
Şirket türü sonradan değiştirilebilir; ancak tür değiştirme ayrı bir prosedür ve maliyet gerektirir. Kuruluşta bir avukatla birlikte esas sözleşmeyi hazırlamak, ileride ortaklar arasında çıkabilecek uyuşmazlıkların çoğunu baştan önler.